1.
останавливаться, вставать
задерживаться
канма чарăн — остановиться на привал
утакан çын чарăнчĕ — шагающий человек остановился
2.
останавливаться
стопориться, переставать действовать
машина чарăнса ларнă — машина застопорилась
мотор чарăнчĕ — мотор заглох
санăн сехет чарăннă — у тебя встали часы
3.
приставать, причаливать, швартоваться (о судах)
4.
прерываться, прекращаться
приостанавливаться
ĕç чарăнчĕ —работа остановилась
калаçу чарăнчĕ — разговор прервался
чарăнса тăр —
1) приостановиться, задержаться
2) расположиться (напр. лагерем)
3) воздержаться, удержаться
туянма чарăнса тăр — воздержаться от покупки
4) сосредоточиваться, останавливаться
чи кирли çинче чарăнса тăр — сосредоточиться на самом главном (напр. при выступлении с речью)
5.
прекращаться, оканчиваться, заканчиваться
вăрçă чарăннă — война окончилась
6.
переставать, прекращаться, проходить
пуç ыратма чарăнчĕ — голова перестала болеть
ӳслĕк чарăнмасть — кашель не проходит
çил чарăннă — ветер улегся
çумăр чарăннă — дождь прекратился
7.
переставать, прекращать (что-л. делать)
калаçма чарăн — прервать (свой) разговор
сывлама чарăн — задержать дыхание
чарăнайми йĕр — выплакать все глаза
алхасма чарăнăр — перестаньте шалить!
8.
затихать
утихомириваться
униматься разг.
çапăçакансем ниепле те чарăнасшăн мар — драчуны никак не уймутся
остановиться. N. Ватă çын мар, каччă та унпа чарăнсах пуплет. Регули 571. Вĕремĕ чарăнчĕ. Кратк. расск. 19. Вĕсем çул çинче пĕр тĕле çĕр выртма чарăннă. Завражн. Пĕр виç чалăш аяла анса чарăнчĕ (аэростат). N. Чарăнса ларнă, остановились (часы). Толст. Пĕрре эпĕ хăна килне çĕр выртма чарăнтăм (остановился на ночлег). Трхбл. Эсĕ ăçта чарăннă? Ты где остановился? (на квартире). Юрк. Çул çинче ăçта çитнĕ унта çĕр выртма, е лаша çитерме чарăнсан тусан, хăйсенĕн урапи туртисене, ыран ăçталла каймаллине пĕлмешкĕн, ялан çав енелле тăсса хураççĕ. Ib. Çул çӳрекен çын Атăлпа иртнĕ чухне Шупашкар хулине курма чарăнат. Янш.-Норв. Акаласа пырсан-пырсан, пĕр хапха патне чарăнаççĕ те, хирсем пурте яла кĕрсе каяççĕ. (Хĕр аки). Конст. чăв. Эпир Одессара Пантедеймон монастыр килне чарăннăччĕ. || Приставать. Янш.-Норв. Ку пăрахут Шупашкар патĕнче чаранмас пуль. || Окончить. Артюшк. Старик вуласа чарăнсан (когда окончил чтение). Юрк. Пĕр авка çак сăмахсемпе чарăнса тăрам, сыв пул. || Прекратиться, закончиться. N. Чарăнас пек калаççĕ (о войне). Алших. Авăт, куккук, хытăрах, чарăнасси инçе мар. Синьял. Акăш вĕçет – çил чарнать, кăвакал чăмат — шыв типет; эп çак ялтан кайсассăн, мана çекен çын чарнать. || Воздерживаться. N. Кивçен парасран чарăнса тăр. || Янш.-Норв. Хĕр вăрри çавăнта часрах минчет тутарасшĕн пулса, вун тенкĕ çинче чарăнса тăмасть (за 10 рублями не стоит). || Перестать. ЧС. Выляса чарăнсан, эпĕ лашасене пăхма кайрăм. Васильев. Чăнах, чӳк тунă, анчах ним осси те полман: вилес çын чӳк тунипе чарăнман. Регули 1287. Чарăнмасăрах паян ĕçлерĕм. Собр. Шыв чарначчен ĕçсен, вĕçкĕн пулать. Никит. Икĕ малти шăл тухса ӳкес пек лăканаççĕ, ыратат тӳсмелле мар, ним тусан та чарăнмасть. Сарат. Хăçан эсĕ ман япаласене çĕмĕрме чарăнăн. К.-Кушки. Ку сăмахсене вĕсем пĕр чарăнми калаççĕ. Эти слова они говорят без передышки. Ала 85. Хĕрĕ темĕн чухлĕ ӳлесе макăрнă, чарăна та пĕлмен. ЧС. Çумăр çума чарăннăччĕ. N. Ӳслĕк чарăнсах чарăнмас-ха, пуç та çаплах ыратать. || Орау. Шывпа юхса анакан пĕрене çыран хĕрне пырса чарăннă. Якейк. Эпĕр Африккă çĕрне пырса чарăнтăмăр. Мы остановились у берегов Африки. Юрк. Насус ампарне курсан, ун патне пырса чарăнат та, пăхкала пуçлат. Конст. чăв. Пĕр кун çурăран эпир Константинополе çитсе чарăнтăмăр.
туктарга
Çавăн пекех пăхăр:
чарăлтар чарăлтат чарăлти чарăлчăк « чарăн » чарăнкала чарăнт чарăнтар чарăнтлат чарăну